*

Câu hỏi:
Tôi là phụ nữ người Trung Quốc. Tôi đã kết hôn với một người Nhật và hiện đang sinh sống tại Nhật Bản với tư cách lưu trú “Vợ/chồng của người Nhật”. Hiện tôi đang mang thai con của chồng tôi, nhưng chúng tôi vừa ly hôn do không hợp nhau về tính cách.
Vấn đề là tư cách lưu trú của tôi. Thị thực hiện tại của tôi sẽ hết hạn sau 45 ngày nữa, trong khi tôi dự kiến sinh con sau 60 ngày. Tôi muốn sinh con tại Nhật Bản và tiếp tục sinh sống tại đây, nhưng vì đã ly hôn nên tôi không thể được gia hạn tư cách “Vợ/chồng của người Nhật”, và hiện tại cũng không thể chuyển sang loại visa khác (ví dụ như visa lao động). Trong trường hợp này, tôi có buộc phải về nước sau khi visa hết hạn không?
Sau 46 ngày nữa tôi sẽ ở tháng cuối của thai kỳ, nên việc lên máy bay về nước là không thể. Liệu có cách nào để sinh con và tiếp tục ở lại Nhật Bản mà không cần về nước không?

Trả lời:
Trả lời một cách ngắn gọn, nếu bạn nộp đơn xin thay đổi tư cách lưu trú sang “Người cư trú lâu dài đặc biệt” (定住者) tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh phụ trách khu vực bạn đang sống trước khi visa hiện tại hết hạn, thì về cơ bản bạn sẽ không gặp vấn đề gì và có thể tiếp tục sinh sống tại Nhật Bản mà không bị gián đoạn.

Tư cách lưu trú “Người cư trú lâu dài đặc biệt” thường được cấp cho người nước ngoài là cha/mẹ có quyền nuôi dưỡng con mang quốc tịch Nhật Bản đang sinh sống tại Nhật.

Trong trường hợp của bạn, điểm khiến bạn lo lắng là bạn sẽ sinh con sau khi visa hết hạn, tuy nhiên khi nộp đơn xin thay đổi tư cách lưu trú, bạn chỉ cần nộp kèm giấy chứng nhận mang thai do bác sĩ cấp, bản sao hộ tịch ghi rõ việc ly hôn hoặc giấy chứng nhận tiếp nhận hồ sơ ly hôn, cùng bản lý do nêu rõ hoàn cảnh dẫn đến ly hôn, thì khả năng được chấp thuận tư cách “Người cư trú lâu dài đặc biệt” là rất cao.

Điều bạn lo ngại nhất có lẽ là việc nếu để visa hết hạn, bạn sẽ bị coi là lưu trú bất hợp pháp (ở quá hạn) và có thể bị trục xuất bởi Cục Quản lý Xuất nhập cảnh hoặc cảnh sát. Tuy nhiên, bạn không cần quá lo lắng. Các hãng hàng không thường không cho phép phụ nữ mang thai ở tháng cuối lên máy bay vì lý do nhân đạo. Vì vậy, nếu bạn chủ động đến Cục Xuất nhập cảnh nộp đơn xin thay đổi tư cách lưu trú trước khi visa hết hạn, bạn sẽ không gặp rắc rối gì.

Ngoài ra, việc bạn đã từng được cấp tư cách “Vợ/chồng của người Nhật” có nghĩa là hôn nhân của bạn đã được công nhận hợp pháp cả ở Nhật Bản và tại quốc gia của bạn. Tuy nhiên, về vấn đề ly hôn, chỉ cần ly hôn được công nhận tại Nhật Bản là đủ, không nhất thiết phải hoàn tất thủ tục ly hôn tại quốc gia gốc của bạn.
Điều này là do ở một số quốc gia, việc ly hôn chỉ có thể thực hiện thông qua tòa án, hoặc thủ tục ly hôn kéo dài, nên pháp luật Nhật Bản có xem xét và linh hoạt trong vấn đề này.

(Đã được xác nhận với Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Osaka)